Veel kamado-bezitters herkennen het: de temperatuur schiet omhoog en je weet niet hoe je hem snel en veilig omlaag krijgt. De oplossing ligt altijd in één principe — luchtstroomregeling. Een kamado reageert uitsluitend op de hoeveelheid zuurstof die hij binnenkrijgt. Meer zuurstof = hogere temperatuur. Minder zuurstof = lagere temperatuur.
Dat klinkt simpel, maar keramiek houdt warmte extreem goed vast. De temperatuur daalt daardoor nooit razendsnel — en dat vraagt om geduld en kleine, gecontroleerde stappen. Wil je dit principe echt doorgronden? Lees dan hoe je de temperatuur regelt in een kamado en bekijk ook onze uitleg over luchtstroom in een kamado. Samen geven ze je het volledige beeld.
Table of Contents
Hoe werkt het afkoelen van een kamado?
Een kamado is gebouwd om warmte vast te houden — dat is juist zijn kracht. De keramische wand absorbeert hitte en straalt die langzaam terug af. Dit fenomeen staat bekend als convectiewarmte: de hitte blijft rondcirculeren in de dome, ook nadat je het vuur al hebt beperkt.
Dat betekent concreet: je kunt de temperatuur niet forceren. Agressief alle schuiven dichtgooien leidt tot rookophoping en gevaar bij het openen van de deksel — zeker na een sessie met veel vet of rook, zoals bij roken op een kamado. Werk dus altijd in stappen.
Stappenplan: zo koel je een kamado veilig af
1. Beperk de zuurstoftoevoer
Zet de onderste luchtinlaat gedeeltelijk dicht en draai de margrietschijf bovenop bijna helemaal toe. Het vuur krijgt minder zuurstof en de temperatuur stabiliseert. Dit is exact hetzelfde mechanisme als bij normaal temperatuur regelen: kleine aanpassingen, groot effect. Wacht na elke wijziging minstens 5 minuten voor je opnieuw bijstelt.
2. Snelle daling: sluit de onderste schuif tijdelijk volledig
Moet de temperatuur echt snel omlaag? Sluit dan de onderste schuif volledig voor enkele minuten. Het vuur zakt in en de temperatuur daalt voelbaar. Dit werkt goed als je te heet bent gestart en wilt overschakelen — bijvoorbeeld van direct koken naar indirect koken. Zet daarna altijd weer beide schuiven op een kiertje om rookophoping te voorkomen.
3. Voorkom backdraft
Zodra de temperatuur begint te dalen, laat je altijd een klein beetje lucht ontsnappen via beide schuiven. Dit voorkomt dat rook en hitte zich ophopen in de dome — wat bij het openen van de deksel kan resulteren in gevaarlijke steekvlammen (backdraft). Open de deksel daarom altijd in twee stappen: eerst een paar centimeter openen (het zogenaamde ‘burpen’) en 5 à 10 seconden wachten voordat je verder opent.
4. Kolen verminderen (optioneel)
Heb je een heel groot temperatuurverschil nodig — bijvoorbeeld omdat je van een pizza-sessie op 350°C wilt overschakelen naar een low & slow bereiding op 120°C — dan kun je met een tang enkele gloeiende kolen verwijderen. Dit versnelt het afkoelproces, maar geeft extra rook. Overweeg in dat geval ook of je beter een nieuwe sessie kunt starten. Het gebruik van de juiste houtskool helpt trouwens bij het beheersen van de temperatuurrange.
5. Gebruik een hittedeflector of water
Een hittedeflector plaatsen of een keramisch schaaltje met water toevoegen helpt warmte te absorberen en zorgt voor een gelijkmatigere, lagere temperatuur. Dit is meteen ook waarom indirect koken zo stabiel aanvoelt. Alle Grill Bill kamado’s worden standaard geleverd met een hittedeflector. Gooi water nooit direct op hete kolen — dat geeft een gevaarlijke stoomexplosie en kan de keramiek beschadigen.
Veelgemaakte fouten bij het afkoelen
Veel mensen maken bij het afkoelen dezelfde fouten. De meest voorkomende zijn: alle schuiven tegelijk en volledig sluiten (rookophoping), de deksel openen zonder eerst te burpen, te warm starten waardoor terugregelen lastig wordt, en water direct op hete kolen gooien. Meer van dit soort praktische valkuilen lees je in ons overzicht van veelgemaakte kamado fouten.
Praktijkvoorbeelden
Bij het bakken van pizza’s schiet de temperatuur soms te snel omhoog naar 400°C of meer. Sluit in dat geval de onderste schuif 5 minuten volledig en zet daarna boven en onder op een kiertje. De temperatuur zakt dan gecontroleerd naar het gewenste niveau. Controleer ook je hoeveelheid brandstof: hoeveel houtskool je gebruikt heeft direct invloed op hoe hoog en lang de temperatuur oploopt.
Voor low & slow sessies geldt als gouden regel: begin laag en bouw op. Het is vele malen makkelijker om temperatuur toe te voegen dan om hem te verlagen. Lees onze volledige gids over low & slow op een kamado voor alle details. En wist je dat je ook slimme temperatuurzones kunt maken om tegelijk op verschillende temperaturen te werken?
Als algemene richtlijn: een daling van 40 tot 60°C duurt bij een gemiddelde kamado zo’n 10 tot 15 minuten. Voor een grotere daling (80°C of meer) reken je op 20 tot 30 minuten, afhankelijk van het model en de hoeveelheid kolen.
Meer kamado tips
- Hoe werkt een kamado?
- Hoe steek je een kamado aan?
- Temperatuur regelen in een kamado
- Welke houtskool past het beste bij jouw kamado?
- Direct en indirect koken op de kamado
- Reverse sear op een kamado
- Temperatuurzones maken in een kamado
FAQ
Hoe koel je een kamado snel af?
Beperk de zuurstoftoevoer. Sluit de onderste schuif enkele minuten volledig en zet daarna boven en onder op een kiertje voor gecontroleerde afkoeling. Meer details vind je in onze gids over temperatuur regelen in een kamado.
Hoe voorkom ik backdraft in een kamado?
Laat altijd een klein beetje lucht ontsnappen via de schuiven en open de deksel in kleine stappen — dit heet ‘burpen’. Zo voorkom je rookophoping en gevaarlijke steekvlammen.
Kun je een kamado doven door alle schuiven dicht te zetten?
Ja, maar dit verhoogt het risico op rookophoping. Laat de margrietschijf liever op een klein kiertje staan zodat rook kan ontsnappen. Sluit pas volledig als je zeker weet dat er geen gevaar is.
Hoe lang duurt het om een kamado af te koelen?
Gemiddeld 10 tot 15 minuten voor een daling van 40 tot 60°C, en 20 tot 30 minuten voor een daling van 80°C of meer. Dit hangt af van het model en het type houtskool. Lees meer over welke houtskool het beste past bij jouw kamado.
Kan ik water gebruiken om een kamado te koelen?
Alleen in een keramisch schaaltje of via een hittedeflector. Gooi nooit water direct op hete kolen of het vuur — dit kan gevaarlijke stoombewegingen veroorzaken en de keramiek beschadigen.
Hoe doof ik steekvlammen in een kamado?
Sluit de deksel onmiddellijk volledig en wacht tot de vlammen doven. Open daarna heel voorzichtig (burpen) en verwijder de oorzaak — meestal iets vetrijks dat op de kolen is gedropen.
