Kamado inbouwen: in een tafel, buitenkeuken of als Solo

Een kamado inbouwen is populair om een simpele reden: op een trolley is het een barbecue, in een tafel of buitenkeuken wordt het een kookplek. Je hebt werkruimte naast het rooster, je gereedschap ligt binnen handbereik en het geheel oogt als één ontwerp in plaats van een los toestel op het terras.

Maar keramiek dat urenlang 110 graden vasthoudt, of een half uur 350, stelt eisen aan wat eromheen staat. In deze gids lees je hoe je een kamado inbouwt zonder dat je tafel verkleurt, je buitenkeuken lucht tekortkomt of je na twee seizoenen alsnog moet slopen. We behandelen de drie manieren (tafel, buitenkeuken, Solo op voet), de maten per Grill Bill-formaat, ventilatie en veiligheid, en de keuze tussen kopen, laten bouwen en zelf maken.

Drie manieren om een kamado in te bouwen

Welke manier bij je past hangt af van hoeveel ruimte je hebt, hoe vast de plek is en hoeveel je zelf wilt bouwen.

1. In een kamado tafel. Een tafel met een ronde uitsparing waar het keramische lichaam in hangt of op een voet staat. De kleinste ingreep: de tafel is verplaatsbaar, je houdt werkblad aan twee kanten en je kunt hem later meenemen. Geschikt voor elke maat, van Small tot XL, mits het frame het gewicht draagt.

2. In een buitenkeuken. Een gemetseld, betonnen of houten blok met een uitsparing in het werkblad, vaak naast een gasbrander, spoelbak of koelkast. Definitief, zwaar en het mooist afgewerkt, maar je bepaalt de plek één keer. Hier kies je vrijwel altijd voor een Solo: een kamado zonder trolley die op een lage stalen voet in de nis staat.

3. Solo op een vaste plek. Geen tafel, geen keuken: de Solo staat op zijn stalen voet op een betonnen sokkel, een verhoging van stenen of een stalen frame dat je zelf bouwt. Dit is de goedkoopste route naar een vaste opstelling en de makkelijkste om later alsnog in te bouwen.

De Grill Bill Solo-uitvoeringen bestaan voor de Large (21 inch) en de XL (23,5 inch). De Small en Medium leveren we niet als Solo; die zet je in een tafel op hun eigen voet of onderstel.

Welke uitsparing per maat

De maat van de uitsparing volgt uit de buitendiameter van het keramiek plus vrije ruimte rondom. Die ruimte heb je om drie redenen nodig: keramiek zet iets uit bij hitte, er moet lucht langs het lichaam kunnen, en je wilt de kamado ooit weer uit de nis kunnen tillen. Houd minimaal 5 cm rondom aan; bij een houten werkblad liever 8 tot 10 cm, of een rand van steen of tegel tussen hout en keramiek.

Let ook op de diepte. Bij inbouw in een werkblad wil je het deksel volledig open kunnen klappen zonder dat het scharnier of de top controller tegen een achterwand of overkapping komt. Meet de kamado met open deksel, niet dicht.

De tabel hieronder geeft de maten van het keramische lichaam per Grill Bill-formaat. Twijfel je tussen twee maten, lees dan eerst welke maat kamado je moet kopen: bij inbouw is een maat te klein kiezen duurder dan bij een losse kamado, omdat de uitsparing meegaat.

Ventilatie en hitte: waar het bij inbouwen misgaat

Een kamado regelt zijn temperatuur met lucht: de onderste schuif zuigt aan, de top controller laat los. Bouw je de onderkant dicht, dan krijgt het vuur geen zuurstof en blijft je kamado hangen op een te lage temperatuur, hoe ver je de schuif ook opendraait. Dit is de fout die we het vaakst zien bij zelfgebouwde nissen.

Zo voorkom je het:

• Open onderkant. De ruimte onder en rond de stalen voet moet lucht kunnen aanzuigen. Een dichte kast onder het werkblad heeft ventilatieroosters nodig aan de voorkant of zijkant, bij voorkeur aan twee kanten zodat er stroming ontstaat.
• Vrij bereikbare schuif. Je moet de onderste schuif kunnen bedienen zonder een deurtje te openen. Bij een nis in een gemetselde keuken betekent dat een open voorkant ter hoogte van de schuif.
• As eruit. De Ash Collector zit onderin. Plan de nis zo dat je die kunt uitnemen zonder de kamado op te tillen.
• Geen hitte-ophoping. Rondom het keramiek moet warme lucht omhoog kunnen. Een gesloten ruimte om het lichaam heen wordt een oven voor je werkblad.

Hoe de schuiven samenwerken lees je in hoe je de temperatuur in een kamado regelt. Werkt dat op een losse kamado goed en na inbouw niet meer, dan zit het vrijwel altijd in de luchttoevoer onderin.

Kamado tafel: kopen of zelf maken

Een kamado tafel is de meest gekozen inbouwvorm, omdat hij verplaatsbaar blijft en geen bouwvergunning of metselwerk vraagt. Je hebt drie opties.

Kant-en-klaar kopen. Er zijn tafels van hout, staal en composiet met een standaard uitsparing per maat. Voordeel: de maat klopt, het frame is berekend op het gewicht en je staat binnen een uur te grillen. Let bij houten tafels op de afstand tussen het keramiek en de rand van de uitsparing: staat dat niet in de specificaties, vraag ernaar. Controleer ook of de tafel op een kamado van 90 tot 103 kg is berekend en niet alleen op een lichter model.

Zelf maken. Met een stevig frame (hardhout, staal of steigerbuis) en een blad waar je een cirkel uit zaagt kom je een heel eind. Regels die het verschil maken:

• Zaag de uitsparing op de buitendiameter plus 5 tot 10 cm, niet strak op maat.
• Laat de kamado niet in het blad hangen maar op zijn eigen voet of een aparte draagconstructie staan. Het blad draagt dan niets en kan niet doorbuigen.
• Leg tussen hout en keramiek een onbrandbare laag: een ring van tegels, natuursteen of een stalen plaat.
• Zet de tafel op wielen met rem als je hem wilt kunnen verrijden; zonder rem gaat hij bij het openen van het deksel schuiven.

Op maat laten bouwen. Een meubelmaker of hovenier bouwt een tafel die aansluit op je terras. Duurder, maar je krijgt het exacte formaat en een afwerking die bij de rest van de tuin past. Geef hem de maten uit de tabel hierboven en dit artikel mee; de meeste bouwers hebben nog nooit een kamado ingebouwd.

Kamado buitenkeuken: kant-en-klaar, laten bouwen of zelf metselen

Een buitenkeuken met kamado is een vaste opstelling: een werkblad met de kamado erin, vaak gecombineerd met een spoelbak, koelkast of gasbrander. Waar een tafel om de kamado heen is gebouwd, is de kamado in een buitenkeuken één van de onderdelen. Dat verandert de volgorde: eerst de keuken ontwerpen, dan de kamado kiezen, dan bouwen.

Kant-en-klare modules. Buitenkeukenleveranciers verkopen modules met een kamado-nis. Handig, maar de nis is meestal gemaakt voor één specifiek merk en formaat. Vraag altijd de binnenmaat van de nis op en leg die naast de buitendiameter van jouw kamado plus de vrije ruimte. Een nis van 55 cm is te krap voor een Large van 53,5 cm.

Laten bouwen. Een hovenier of buitenkeukenbouwer metselt of bouwt op maat. De aandachtspunten uit de vorige twee hoofdstukken gelden onverkort: open onderkant, bereikbare schuif, onbrandbaar rondom het keramiek, en een deksel dat vrij open kan. Laat de bouwer de nis pas dichtmaken als de kamado er een keer in heeft gestaan en je het deksel hebt getest.

Zelf metselen of bouwen. Gebruik voor het werkblad rond de kamado steen, beton of composiet; hout alleen op afstand of achter een hitteschild. Bouw de nis als een open U, niet als een gesloten kast, en houd de voorkant ter hoogte van de onderste schuif vrij. Reken op het gewicht van een gevulde kamado plus een pan of dutch oven: bij een XL kom je dan boven de 120 kg op één plek.

Voor een buitenkeuken kies je vrijwel altijd de Solo-uitvoering: dezelfde kamado, zonder trolley en zijtafels die je in een keuken toch niet gebruikt.

De Grill Bill Solo: dezelfde kamado, zonder trolley

De Solo is de Grill Bill Large of XL zonder Heavy Duty Trolley, zijtafels en Grate Organizer. Wat je wél krijgt is exact dezelfde kamado: hetzelfde keramiek van 2,5 cm dik, dezelfde gietijzeren top controller, twee halvemaanroosters in RVS en twee in gietijzer, twee keramische heat deflectors, wokring, Smart Qooking-frame, RVS houtskoolmand en Ash Collector. In plaats van de trolley staat hij op een lage stalen voet.

Dat scheelt ongeveer 25 kg en een flink stuk terras, en het is precies wat je nodig hebt voor inbouw: een lichaam dat op zijn voet in de nis staat, zonder wielen of tafels die in de weg zitten.

• Large 21 inch Solo, Pro III: rooster 47 cm, buitendiameter 53,5 cm, 90 kg. Voor 3 tot 8 personen.
• XL 23,5 inch Solo, Pro III: rooster 52 cm, buitendiameter 60 cm, 103 kg. Voor groepen tot 12.

Beide zijn er ook als Pro II Solo. Het keramiek en de kookprestaties zijn gelijk; het verschil zit in afwerking en pakking, zoals bij de complete modellen. Op het keramiek krijg je tot 20 jaar garantie: 10 jaar basis, en op de Pro II en Pro III 20 jaar zodra je de gratis GB Academy e-learning hebt afgerond.

Koop je een Solo en wil je hem tijdelijk toch los gebruiken, dan kan dat: de stalen voet is stabiel genoeg voor een terras. Alleen verrijden gaat niet.

Veiligheid en onderhoud van een ingebouwde kamado

Een ingebouwde kamado gebruik je vaker en langer dan een losse, dus een paar dingen verdienen meer aandacht dan op een trolley.

• Overkapping. Onder een veranda of overkapping wil je vrije hoogte boven de top controller en geen brandbaar plafond recht erboven. Een kamado op 350 graden geeft flink wat warmte af via de top.
• Inbranden. Ook een ingebouwde kamado brand je eerst in, liefst vóór je de nis definitief afwerkt. Zo zie je meteen of alles vrij loopt en of de luchttoevoer klopt. Hoe dat gaat lees je bij kamado inbranden.
• Vocht. In een nis blijft water langer staan dan op een open trolley. Zorg dat regenwater onder de voet weg kan en dek de kamado af met een hoes als hij een tijd niet gebruikt wordt; het keramiek kan tegen vorst, staande vocht in de aslade niet.
• Pakking en scharnier. Controleer per seizoen de pakking en het scharnier, net als bij een losse kamado. Het volledige ritme staat in kamado onderhoud.
• Uitnemen. Bouw zo dat je de kamado met twee personen uit de nis kunt tillen. Niet omdat het vaak nodig is, maar omdat een nis die je moet slopen om erbij te kunnen een dure fout is.

Wil je eerst de basis van het kopen op een rij, lees dan de koopgids; alle vragen over maat, model en uitrusting staan daar bij elkaar.